تاريخچه موزه نصير
New Page 1

 

 

 مقدمه و تاريخچه

موزه مهندسي برق نصير در طبقه همكف ساختمان اصلي دانشكده مهندسي برق دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي واقع در خيابان شريعتي، جنوب شرقي پل سيدخندان تهران، قرار دارد. اين ساختمان كه ساختمان اصلي دانشكده برق دانشگاه است، در دوران پهلوي ساختمان مركزي وزارت پست و تلگراف و تلفن سابق بوده و در كنار بي سيم 22 بهمن (بي سيم پهلوي سابق) مي­باشد كه اولين استوديو و آنتن راديو ايران در همين محوطه قرار داشته است و اكنون به موزه انواع راديوهاي لامپي قديم تا جديد تحت نظر سازمان صدا و سيما تبديل گشته است.موسسه عالي آموزش ارتباطات وابسته به وزارت پست و تلگراف و تلفن نيز در همين ساختمان و ساختمان هاي اطراف مستقر بوده كه تاسيس آن 1307 هجري شمسي يعني 5 سال قبل از تاسيس دانشگاه تهران باز مي گردد. اين مجموعه كه اولين موسسه آموزش عالي تاريخ كشور است  در سال 1356 به نام دانشكده مخابرات مستقل شده و تابع وزارت علوم وقت گرديد و سپس در سال 1365 با ادغام با چند موسسه آموزش عالي ديگر به نام دانشمند پرآوازه ايراني خواجه نصيرالدين طوسي مزين گرديد. تمبر يادبود پنجاهمين سال تاسيس اين دانشكده كه در سال 1357 توسط شركت پست به چاپ رسيده است هم اكنون در دسترس بوده و تصوير آن در ادامه آورده شده است.

تمبر يادبود پنجاهمين سال دانشكده مخابرات اسكناس و تمبر ايران

تصوير تمبر يادبود پنجاهمين سال تاسيس دانشكده مخابرات كه در سال 1357چاپ شده است.

نماي ساختمان امروزي دانشكده برق در حدود دهه 40

با نقل و انتقال وزارتخانه پست و تلگراف و تلفن در حدود سال­هاي 1352 شمسي به ساختمان سه طبقه با نماي آجرهاي سيماني پنجره اي سفيددر همان نزديكي، يعني چند صد متر پايين تر و بر خيابان دكتر شريعتي، ساختمان قديمي وزارتخانه تماما به دانشكده مخابرات اختصاص مي­يابد.

در انبار اين ساختمان دستگاه­هاي قديمي مخابرات از مورس  و دستگاه­هاي اندازه گيري و تست مربوطه تا تلفن هاي هندلي قديمي و... تا تله پرينتر و تكرار كننده هاي خطا تلگراف و لامپ هاي تقويت بزرگ اولين ايستگاه راديو ايران با نيم متر ارتفاع (مستعمل و نو)، به دانشكده مخابرات به ارث مي­رسد.  اين ساختمان كه سابقه آن به سالهاي اول پهلوي دوم باز گشته و توسط معماران آلماني ساخته شده است خود داراي ارزش تاريخي فوق العاده مي باشد.

ساختمان آموزشي دانشكدهٔ مهندسي برق و كامپيوتر

نماي امروزي ساختمان دانشكده برق از روبرو

اين مجموعه ارزشمند و سايردستگاههاي اندازه گيري قديم و انواع راديو لامپي  و گرامافون و تلفن هاي دستي (هندلي) تا تلفن هاي صحرايي و سكه اي... در سال هاي 1379 تا 1384 طي سه مرحله با طراحي و ساخت ويترين هاي مناسببا حمايت وزارت پست و تلگراف و تلفن سابق، در طبقه همكف در معرض ديد اساتيد و دانشجويان برق ( الكترونيك، قدرت، مخابرات،كنترل و كامپيوتر) و بازديد كنندگان از دانشگاه قرار داده مي­شود.

البته اين مجموعه كه" موزه برق نصير" نام گذاري شده است، سير تحول مخابرات از مورس تا موبايل و تقويت كننده و راديوهاي لامپي، راديو نفتي تا راديوهاي پيشرفته و نمايش قطعات الكترونيكي، لامپ تقويت كننده تا ترانزيستور و IC و دستگاههاي اندازه گيري از گالوانومترهاي حساس و ولت آمپر و  اهم سنج   قديمي با جلد چوبي و اسكوپ هاي قديمي و...البته قسمتي از سير پيشرفت كامپيوتراز چرتكه تا اولين كامپيوترهاي شخصي IBM 286 و اولين لپ تاپها، موس ها و پرينترها... و بالاخره  قسمتي از تجهيزات قديمي مهندسي پزشكي را در بيش از چهل ويترين سه طبقه به نمايش گذاشته است.

 

بازگشت به بالا
  • تاريخچه موزه

بدين ترتيب، علاوه بر حفظ دستگاه هاي قديمي در انبار موزه، با خريد وسايل قديمي الكتريكي راديو و مخابراتي قديمي، موزه نصير كم كم شكل گرفته و با چينشي مناسب، آنقدر جلب نظر كرد كه بهترين فضاي ساختمان قديمي دانشكده يعني كريدور طبقه همكف (لابي)  (كه خود قدمت و قسمتي از تاريخ مخابرات ايران است) توسط متوليان دانشكده به "موزه برق نصير" اختصاص يافت و امروزه مرتب مورد بازديد دانشجويان و مهمانان بويژه دانشجويان ورودي جديد قرار مي­گيرد.

تصويري از محل فعلي موزه در طبقه همكف ساختمان دانشكده مهندسي برق

شكل گيري موزه مهندسي برق نصير به همت تني چند از استادان با سابقه اين دانشكده، كه خود از سرمايه هاي ارزشمند مهندسي برق كشور به شمار مي آيند، در قالب پروژه اي به همين منظور در سال 1379 آغاز شد. پس از تلاش فراوان براي حفظ و نمايش شايسته محصولات و تجهيزات فني متعلق به حدود 7 دهه تكامل مهندسي برق و مخابرات در جهان، بهره برداري از اين موزه در سال 1384 آغاز گرديد.

 در تصوير زير بنيان گذاران اوليه موزه يعني آقايان مهندس سيد حسن ابوتراب (نفر دوم از سمت چپ) و آقاي مهندس حسين دلربايي (نفر اول از سمت راست) در كنار ساير دست اندركاران موزه مشاهده مي شوند.(جاي پروفسور ابريشميان خالي است)

تعدادي از بنيان گذاران موزه به ترتيب از راست به چپ،  آقايان مهندس دلربايي، مهندس سيدمحسن ابوتراب، دكتر گرانپايه، مهندس سيد حسن ابوتراب، مهندس قاسمي

 

موزه برق نصير در چارت دانشكده برق به صورت رسمي زير مجموعه معاونت پژوهشي دانشكده قرار دارد و به عنوان يكي از افتخارات دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي از اهميت خاصي برخوردار مي باشد.

 
بازگشت به بالا
  •  اهداف موزه

به صورت كلي بحث موزه هاي دانشگاهي و استفاده از موزه ها در امر آموزش و پژوهش امري نسبتا جديد است. به علاوه  عمر مهندسي برق نوين در جهان كمتر از 150 سال مي باشد. با توجه به اين دو نكته از مهم ترين اهداف موزه برق نصير در مرحله اول، حفظ تجهيزات و دستگاههاي مخابراتي و اندازه گيري بسيار قديمي است كه بعضا با قدمت بيش از 90 سال به زمان قاجار مي­رسد. با منظم و مرتب كردن اين دستگاه ها اهميت و ارزش گرانقدر آنها بسيار مغفول مانده بود به تدريج نمايان گرديد. كما اينكه در سالهاي 1360 در حال حمل نقل و اسقاط اين دستگاه ها با يك كاميون،رياست وقت دانشكده برق، جناب آقاي مهندس سيد حسين ابوتراب، كه خود از موسسين اصلي اين موزه هست با پرداخت حق كرايه كاميون (آنموقع حدود مبلغ يكصد هزارتومان) آنها را پياده كرده و با مراوده با مسئولين ذي ربط، بخشي از اين تجهيزات  را در سوله و بخشي را به انبار باز گرداندند.

 به تدريج و به تجربه دريافتيم كه نمايش، راه اندازي و توضيحاتي مختصر از سال توليد و كاربري هر كدام از اين تجهيزاتبراي دانشجويان ايجاد انگيزه كرده و آنها را اميدوار به حركت رو به جلو مي­نمايد. وسايل فني موزه نوآوري هاي مهندسين در هر دو دوره را براي رفع نيازهاي بشر ياداوري كرده و نحوه تفكر و خلاقيت را در دانشجويان زنده مي كند.

جمع آوري و ثبت حوادث تاريخي در اختراع هر كدام از دستگاههاي مخابراتي و الكترونيكي همانند مورس، تلفن، گرامافون، ضبط صوت، راديو لامپي، راديو نفتي، راديو ترانزيستوري، ... و موبايل، تاثير به سزايي در روحيه اساتيد و دانشجويان اين رشته ها داشته است.

تا بحال سياستهاي اخذ شده توسط مسئولين معاونت پژوهشي دانشكده و دانشگاهبر حفظ و توسعه" موزه برق نصير" در جهت حفظ آثار قديمي ملي و آموزشي استوار بوده است. اميد است با ثبت آن به يك موزه ملي و بين المللي بخشي از ميراث ملي كشورمان نيز حفظ شود.

 

بازگشت به بالا
  •  جامعه هدف

هدف اوليه موزه برقن صيرجامعه دانشجويان و متخصصين مهندسي برق و رشته هاي وابسته به خصوص دانشجويان دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي است. اين جامعه هدف هم اكنون نيز به صورت نسبتا مناسبي در ارتباط با موزه مي باشد. تعدادي از دانشجويان هم اكنون نيز در توسعه موزه برق مشاركت دارند. در طرح توسعه موزه قرار است ارتباط ساير اقشار مربوط، به خصوص  دانش آموزان، و علاقه مندان خارج از دانشگاه با موزه نيز تقويت گردد. ارتباط با دانش آموزان از طريق فعال كردن بازديد هاي دانش آموزي و همچنين ارتباط مستقيم دانش آموزان با اشيا موزه انجام خواهد شد. ارتباط با مخاطبان غير ايراني و خارج از كشور از طريق توسعه وبسايت جديد و مجهز و توليد برشور و محتواي چند زبانه كه چكيده آن در پايان اين طرح ارائه شده است ميسر خواهد شد.

ارتباطات موزه با اين اقشار از طريق گسترش ارتباطات موزه با ساير موزه ها نيز تقويت خواهد شد. مثال آن طرح همكاري با موزه معروف رضا عباسي كه روبروي دانشكده برق قرار دارد است و طي آن قرار است موزه برق به مخاطبان اين موزه معرفي گردد.

 
بازگشت به بالا
تاریخ به روز رسانی:
1396/03/09
تعداد بازدید:
59
كليه حقوق اين وب سايت متعلق به دانشگاه خواجه نصير الدين طوسي ميباشد.